Konular su sirayla islenecektir
Ilk Yardima giris
Yaralinin Kurtarilmasi
Hasta - Yaralinin Tasinmasi
Kanamada Ilk Yardim
Solunum Sistemi ile ilgili ilk Yardim
Kapali Kalp Kompresyonu (Disardan Kalp Masaji)
Sok Durumunda Ilk Yardim
Yaralanmalarda Ilk Yardim ve Pansuman
Kirik,Cikik ve Burkulmalarda Ilk Yardim
Suur Kaybi
Zehirlenmelerde Ilk Yardim
Hayvanlarin Sokma ve Isirmalarinda Ilk Yardim
Ilk Yardim Gerektiren Diger Durumlar
ILKYARDIMA GIRIS
TANIM : Aniden hastalanan veya kazaya ugrayan kisilere Doktor ulasincaya kadar, o andaki durumun daha kotuye gitmesini onlemek icin mevcut malzemelerle yapilan yardima ILK YARDIM denir.
Unutulmamalidir ki ilk yardim yapan kimse ne kadar bilgili olursa olsun Doktorun yerini tutamaz.
Ilk yardimi gerektiren yaralanmalarin basinda %30 oraniyla TRAFIK KAZALARI ilk sirayi almaktadir. Bunu Tarim kazalari, ev kazalari , Spor yaralanmalari izlemektedir.
Ilk yardim zamaninda yapilmalidir. Kazadan sonraki yarim saat icinde yapilan uygun ilk yardim ile yasam kurtarma orani artmaktadir.
ABD’ de yapilan bir arastirma sonunda Ambulans gelmeden once halk tarafindan yapilan Kalp durumlarinda uygulanan ilk yardimla insanlarin %40’i hayata dondurulmektedir.
Ilk yardim icin Ambulans beklendiginde bu oran %20’ye dusmektedir.
Kazalar ve birden bire hastalanmalar, umulmadik anda ve yerde olduguna gore zamaninda ve yerinde yapilan basit ve etkili bir ilk yardimla hasta ve yaralinin hayatini kurtarmak, sakat kalmasini onlemek yada sakatlik derecesini azaltmak olanak icindedir. Bunun icin herkes tarafýndan bulundugu yere, elindeki olanaklara gore zarar vermeden ilk yardim uygulanmasi gerekmektedir.
Hastalik ve yaralanmalarin degisik sekil,derece ve nedeni yonunden yapilacak ilk yardimda bazi ayricaliklar olacaktir. Ancak hepsinde uygulanacak ortak kurallar vardir.
Ilk yardimi yapabilmek icin, kaza veya birdenbire ortaya cikan hastalýk karsisinda nasil bir ilk yardim yapilacagini bilen kisilerin olmasi gerekir
ILK YARDIM YAPAN KISININ DIKKAT ETMESI GEREKEN KURALLAR »
1.Herseyden once kendi emniyetinizi koruyun, hayatýnýzý tehlikeye sokacak kadar buyuk riskleri goze almayin.
2.Sakin olun, panik yaratmayin.
3.Baþkalarinin da kaza yapmasini onleyici tedbirler alin, kaza yerinin 50/100 metre onune ve arkasina ikaz isareti koyun.
4.Gerekli ilk yardimi sagladiktan sonra en yakin saglýk merkezine tasinmasini saglayin.
HASTA VE YARALIYI ILGILENDIREN ANA ILK YARDIM KURALLARI
1.Hasta yada yarali kisiyi yatiriniz. Dinlendirin.
2.Kanama varsa durdurun.
3.Solunum yolunu acik tutun. Gerekirse yapay solunum ve kapali Kalp kompresyonu (Masaji) yapiniz.
4.Sok durumunu onleyiniz. Kisinin ayaklarini kalp seviyesinin yukarisina gelecek sekilde meyilli olarak yatiriniz. Terletmeyecek sekilde battaniye ile ortun.
5.Suursuz olanlara kesinlikle agýzdan kati ve sivi hicbir sey vermeyin.
6.Hasta yada yaraliyi fazla soymayin.
7.Bilmediginiz konuda israr etmeyin.
8.Yapacaginiz ilk yardimi gecikmeden yapin.
Doktora, ambulansa haber verin
ILK YARDIM TEMEL ILKELERI
A -TANI : Hasta yada yaralinin hikayesi öðrenilir. Sonra belirtiler ve bulgular saptanir.
1.Hikaye: Yardim suuru yerindeyse kendisine ve yanindakilere sorularak olay hakkinda bilgi alinir. Olayin olus sekli, saati, suurunu kaybedip kaybetmedigi hakkinda bilgiler toplanir. Tasitin,buyuklugu, carptigi vucut kismi, yaralinin duserek yaralandigi vucut kismi taniya yardimci olur.
2.Belirtiler : Hasta yada yaralinin kendisi tarafindan hissedilen belirtilerdir. Agri, usume, titreme,ates, kusma, agýzda kuruluk, susuzluk duygusu vb.
3.Bulgular : Hasta yada yaralinin basindan baslayarak butun vucudunu gozden gecirin. Yara, morluk, kanama, kirik vb. gibi durum olup olmadigini tespit edin. Suurunun yerinde olup olmadigina bakin.
B – TEDAVI : Hasta – Yarali icin en uygun ilk yardimi zamaninda ve zarar vermeden uygulanmalidir.
· 1.Kazaya etken olan neden ortadan kaldirilmalidir. Orn. Havagazini kapatma.
1. 2. Hasta-yarali tehlikesiz bir ortama tasinmalidir.
2. 3. “ “ hayatini kurtaracak ilk yardimi doktor gelene kadar yapin.
3. 4.Ýlk yardimi hasta-yaralinin oldugune kendiniz karar vererek kesmeyiniz.
C – TAÞIMA : Hasta yaraliya gerekli ilk yardim yapildiktan sonra bakimi ve tedavisi icin bir saglik kurumuna uygun kosullarla tasinmalidir.
1.Kitle halinde yaralanmalarda oncelik tasiyan vakalar oncelikle tasinmalidir.
2.Uzun yere tasimada hayati tehlike gosteren vakalarin tasinmasinda hizli ve rahat olan bir arac ile tasinmalidir.
3.Tasima esnasinda hasta-yaralinin daha fazla yaralanmasinin onune gecilmelidir.
4.Tasima esnasinda ilk yardima devam edilmelidir.
5.Sizden baska ilk yardim bilgisi olanlarin yardýmlarindan faydalanin.
ILKYARDIM ICIN GEREKLI MALZEMELER
Araclarda bulundurulmasi zorunlu olan ilkyardim cantasinin bir trafik kazasi sonucu en az hasarin oldugu SAG ARKA kisminda kolay erisebilir durumda yerlestirilmelidir. Ýcerisinde gerekli ve yeterince ilkyardim malzemesi bulunmalidir.
Her 10 kisiye malzemeleri ile birlikte 1 ilkyardim cantasi bulunmalidir
MALZEMELERI :
Ucgensargi Gaz sargi bezi
Plaster
Tampon gaz bezi (steril mikropsuz)
Elastik sargi
Yara bandi (steril mikropsuz)
Plastik ortu : 200*150 cm
Makas
Cengelli igne 6 adet
Not defteri, kursun kalem
Ilkyardim el kitabi
El feneri
Malzemelistesi Yarayi yikamak icin % 0,9 serum fizyolojik (tuzlu su) 500 ml. bulundurulmalidir.
Penset
Cimbiz
Buz torbasi
Termometre (derece)
Kucuk bir uzvu tespit edebilecek bir atel
Tenturdiyot ve Oksijenli su listeden cikartilmýstir. Bunlarin yerine serum fizyolojik kullanilacak.
KAZA DURUMUNDA YAPILACAK ILK YARDIMIN SEMASI
1. A- SOLUNUMU KONTROL EDINIZ >>>SOLUNUM DURMASI>>>SOLUNUM YOLUNU ACINIZ.
B- NORMAL SOLUNUM: Yaralinin yerini degistirmeyiniz. Boyun-Bel kiriði olabilir. Ates veya zehirli sivi gaz varsa dikkatlice emin bir yere tasiyiniz.
2. A-NABZI KONTROL EDINIZ; NabÝz Yoksa; Nabiz ve solunum normal olana kadar kapali kalp masaji ve agizdan agiza yapay solunum yapiniz.
NABIZ NORMALSE: Solunum normal olana kadar agizdan agiza yapay solunum yapiniz.
3. YARALIYI NATO POZÝSYONUNA GETÝRÝNÝZ; Nabiz ve solunumu dakikada bir kontrol ediniz.
HAYAT BELIRTILERI
Solunum, dolasim ve suur durumunun normal sinirlar icinde olmasi en önemlisidir. Kisi tumuyle muayene edilmelidir.
1.Yuzunun rengi, isisi
2.Kirpiklere dokunma ile goz kapaklarini kapatir. (kirpik refleksi)
3.Gozlerine bir pamuk parcasi ile dokunuldugunda goz kapagini kapatmasi (kornea refleksi)
4.Goz bebekleri ayni buyuklukte olup olmadigina bakin.
5.Sah damarindan, kasiktan nabzi almaya calisin. Normalde 65-70 kez atar
6.Soluk alip veriyor mu ? Kulagýnýzla dinleyin. Elinizle kontrol edin. Normalde dakikada 14-16 kez soluk alir verir
Suur durumuna bakiniz.
