peperonity Mobile Community
Welcome, guest. You are not logged in.
Log in or join for free!
 
New to peperonity.com?
Your username allows you to login later. Please choose a name with 3-20 alphabetic characters or digits (no special characters). 
Please enter your own and correct e-mail address and be sure to spell it correctly. The e-mail adress will not be shown to any other user. 
This password protects your account. To avoid typos it must be entered twice. Please enter 5-20 alphabetic characters or digits (no special characters). Choose a password that is not easy to guess! Never disclose your password to anyone. 
This password protects your account. To avoid typos it must be entered twice. Please enter 5-20 alphabetic characters or digits (no special characters). Choose a password that is not easy to guess! Never disclose your password to anyone. 
Stay logged in
Enter your username and password to log in. Forgot login details?

Username 
CAUTION: Do not disclose your password to anybody! Only enter it at the official login of peperonity.com. We will never ask for your password in a message! 
Login
Stay logged in

Share photos, videos & audio files
Create your own WAP site for free
Get a blog
Invite your friends and meet people from all over the world
All this from your mobile phone!
For free!
Get started!

You can easily invite all your friends to peperonity.com. When you log in or register with us, you can tell your friends about exciting content on peperonity.com! The messaging costs are on us.
Meet our team member Sandy and learn how to create your own mobile site!

INTERNA PROPEDEVTIKA - mangoo



INTERNA PROPEDEVTIKA
INTERNA PROPEDEVTIKA
FIZIKALNI PREGLED
Metode fizikalnog pregleda su:
1. inspekcije(opsti utisak)
2. palpacije
3. perkusije
4. auskultacije
1.Inspekcija(opsti utisak)-ono sto vidimo na pacijentu:stanje svesti,stav pacijenta,visina,telesna
masa,konstitucija,simetricnost tela,razvijenost musculature,koza,disanje
2.Palpacija-je pregled metodom pipanja vrhovima prstiju pojedinih delova tela
Moze biti:
A. povrsna
B. duboka
A.povrsna-sluzi za identifikaciju povrsnih organa,tumora,bolne osetljivosti,procenu
defansa(trbuh tvrd kao daska zbog povecanog tonusa trbusne musculature)-kod peritonitisa
B.duboka-sluzi za odredjivanje polozaja i velicine dubokih organa(bubreg,appendicitis itd.)
3.Perkusija je metoda gde se kucanjem po povrsini tela na osnovu kvaliteta perkutornog zvuka
dobijaju podaci o:konzistenciji i velicini organa,patoloskom sadrzaju kao I o patoloskim stanjima
Primenjuje se:
A. direktna perkusija-kucanjem direktno vrhovima prstiju po telu(test fluktuacije za ascites)
B. indirektna perkusija(prstom o prst)-po distalnoj falangi srednjeg prsta se udara srednjim
prstom druge sake sa udaljenosti 10-15 cm iz zgloba rucja;prst po kome se kuca ne treba
pritiskati jako na telo vec ga treba prisloniti na telo.
Vrste perkutornog zvuka:
a. tmuo-butina
b. potmuo-jetra,slezina,srce
c. sonoran-normalna pluca
d. hipersonoran-zeludac
e. timpanican-abdomen(creva),pneumotoraks;ovaj zvuk se cuje kao naduven obraz
4.Auskultacija je metoda slusanja stetoskopom
 -grudnog kosa(kvaliteta i intenziteta disajnog suma kao i propratnih susnjeva)
 -srca(F.R.T.U.S-frekfenca,ritam,tonovi,udvajanje,sumovi)
 -abdomena(crevne peristaltike-motiliteta,vaskularnih sumova-stenoza renalne arterije i
aorte,perihepatickog trenja itd.)
PREGLED PACIJENTA
Opsti utisak
Obuhvata stvari koje vidimo opstom inspekcijom:
1. stanje svesti-svestan(ili somnolencija,spoor,koma) i orjentacija u
vremenu,prostoru,prema sebi i drugim licnostima(norm.orjentisan)
2. stav bolesnika (aktivan,pasivan,prinudan)u postelji
3. pokretljivost pacijenta(aktivno pokretan-normalno,pasivno ili nepokretan)
4. konstitucija-uzeti visinu(m) i telesnu masu(kg);izracunati BMI(bodi mass
index)=masa(kg)/(visina-m)²;normalan BMI=18,5-24,9kg/m²;pacijent moze
www.belimantil.info
2
biti:normalno(srednje) uhranjen(BMI=18,5-24,9),gojazan(BMI=>25;[25-30-umerena
gojaznost,30-35-goj.I stepena,35-40-goj.II stepena,>40-morbidno
gojazni]),pothranjen(BMI=<18,5)
5. simetricnost gradje tela(simetricne-asimetricne)
6. razvijenost muskulature(normalno,slabije ili jako razvijena)
7. disanje(eupnoicno-normalno,dispnoicno-gusenje)
8. koza i sluzokoza
A. boja
B. vlaznost
C. pigmentacija
D. ospa
E. hemoragije
F. strije
G. maljavost
H. elasticitet(pokretljivost) i turgor
I. temperatura
J. potkozno masno tkivo
K. uvecane limfne zlezde
A.boja moze biti:
I-bleda(sideropenijska anemija,strah-spazam kapilara)
II-iktericna-zuta prebojenost koze(zutica,ciroza jetre,hemoliticka anemija-citostatici)
III-sivkasta-hemohromatoza
IV-cijanoticna(plavo-ljubicasta);cijanoza moze biti:
1.centralna-posledica nedovoljne saturacije hemoglobina(Hb) sa kiseonikom(02)
Lokalizacija:jezik,usna duplja,farings
Kod:srcanih mana,desno-levog santa,plucne opstruktivne
bolesti(bronhopulmonalna oboljenja)
2.periferna-posledica porasta redukovanog Hb u venskoj krvi dok je njegova koncentracija u
arterijskoj normalna
Lokalizacija:na usnama,noktima prstiju ruku i nogu ,usnim skoljkama
Kod:venske opstrukcije,mitralne stenoze,hladnoce,anksioznosti
B.vlaznost
I-suva-hipotireoidizam
II-masna-hiperandrogenizam
III-vlazna,topla-hipertireoza
C.pigmentacija
I-hiperpigmentacija-adisonova bolest(crna koza)
II-hipo-vitiligo,gljivicna oboljenja
D.ospe(alergije,sepsa,boginje)
E.hemoragije
I-petehije-tackasta krvarenja
II-ekhimoze-malo veca(slivene tacke)
III-hematomi-krvni podlivi
Kod:traume,skorbuta,trombocitopenije,sepse(meningokokna,pneumokokna)
F.strije(kusing,trudnice,gojazni,pubertet)
G.maljavost-muskog-zenskog tipa,alopecije,hirzutizam i hipertrihoza kod zena(brkovi i brada)
H.elasticitet(pokretljivost) i turgor
I-elasticitet-podici kozu nad sternumom ili tibijom;zapaziti sa kojom lakocom se koza
tegli(pokrece);smanjena kod edema
II-turgor-brzina kojom se koza vraca u prvobitni polozaj(smanjen kod dehidratacije,starih)
I.temperatura-vrste temperature:
www.belimantil.info
3
I-afebrilan(36-37C)
II-subfebrilan(37,2-37,5C)
III-febrilan(37,5-38C)
IV-visokofebrilan(>38C)
Vrste temperaturnih krivi:
1. febris kontinua
2. febris remittens
3. febris intermittens
4. febris recurens
5. Pel-Ebstajnov tip temperature
1.febris kontinua-febrilne I visokofebrilne temperature se smenjuju vise dana ili nedelja ali
varijacije u toku dana ne prelaze vise od 1C(pneumonija,tifus)
2.febris remittens-skokovi visoke temperature u toku dana sa varijacijama dnevne temperature 1-
2C,ali ne pada na normalnu vrednost(peritonitis,empijem,apces pluca)
3.febris intermittens-nagli skok do 40C nekoliko sati,pa nagli pad na normalnu vrednost ili ispod
normale sa dnevnom varijacijom vecom od 2C sto traje nekoliko dana pa opet posle
skok(malarija,sepsa)
4.febris recurens-smenjivanje hiperpireksije i apireksije u trajanjem od nekoliko dana
naizmenicno(milijarna TBC,povratni tifus)
5.Pel-Ebstajnov tip temperature-naizmenicna pojava visokih T sa periodom normalnih ili
subnormalnih temperatura sto je karakteristika Mb.Hodzkin
J.potkozno masno tkivo-depo(veliki/mali),raspored(na butinama,trbuhu-rizik od infarkta
miokarda,buffalo torso<grba>-Kusing),postojanje otoka(hipotireoza-miksedem)
K.uvecane limfne zlezde-normalna velicina je do 1
cm(subokcipitalne,retroaurikularne,submandibularne,submentalne,duz
m.sternokleidomastoideusa-napred i nazad,supraklavikularne-sa leve strane Virhovljeva<Ca
zeludca>,aksilarne,ingvinalne,poplitealne,kubitalne-lakatne)
9.UTISAK:pacijent odaje utisak (lakog,srednje teskog ili teskog) bolesnika
NORMALAN NALAZ:
1. bolesnik svestan,orjentisan u vremenu,prostoru i prema licnostima
2. zauzima aktivan stav u postelji
3. aktivno pokretan
4. srednje uhranjen
5. simetricne gradje tela
6. normalne osteomuskularne gradje
7. eupnoican,afebrilan
8. koza i vidljive sluznice normalno prebojene
Pregled glave
Kod glave se pregledaju:
1.konfiguracija lobanje
2.kosmatost
3.lice
4.oci
5.kapci
6.usi
7.nos
8.usta
www.belimantil.info
4
1.konfiguracija lobanje-simetricna,srednje(normalne)velicine,proporcionalna
telu.Odstupanja:mikrocefalija,hydrocefalija,brahycefalija,scafocefalija,oxycefalija;kod rahitisacraniotabes
(udubljenja u lobanji kada se pritisne-kao ping-pong loptice i lobanja ima cetvrtast
oblik)
2.kosmatost-proredjenost kose,distribucija,muski-zenski tip kosmatosti;
Poremecaji:
-gubitak brade i brkova kod muskaraca-hipogonadizam
-pojava brade i brkova kod zena-androgenizacija(sindrom policisticnih ovarijuma,kongenitalna
adrenalna hiperplazija)
-kosa tanka,fina,meka-hipertireoidizam
-kosa gruba,krta,bez sjaja-hipotireoidizam
-svetla kosa i plave oci-fenilketonurija
-alopecija totalis (potpuni gubitak kose)
-alopecija areata (gubitak kose na pecate)-glivicno oboljenje
3.lice
I-posmatrati:
A.simetriju lica-asimetrija kod paralize n.facijalisa(VII);
postoje:1.centralna paraliza facijalisa-spusten ugao usta a ostecenje se nalazi sa suprotne
strane u mozgu,oko se zatvara na toj strani i podizu obrve
2.periferna paraliza facijalisa(Belova)-na jednoj polovini lica nema bora,oko je
otvoreno,ugao usta je nizi kada se smeje,ostecenje n.facijalisa je sa iste strane u facijalnom
kanalu temporalne kosti)
B.mimiku-ugasena kod parkinsonove bolesti,lekova neuroleptika
C.boju:iktericna-zutica,bleda-anemija,cijanoticna-mane sa desno-levim
santom,olovnosivkasta-akutni abdomen,peritonitis,bele kafe-subakutni bakterijski endokarditis
D.postojanje otoka kod:bubreznih bolesti,alergije,tumora,sarkoma,sinusitis,rhinitis
E.maljavost muskog tipa kod zena
II-palpirati:A.Valeove tacke-bol kod neuralgije n. trigeminusa(V)
B.tragus-bolnost kod bolesti spoljasnjeg uva
C.mastoideus+perkusija-bolnost kod zapaljenja srednjeg uva
4.oci-gleda se:
a) velicina bulbusa(egzoftalmus/enoftalmus)
I. Egzoftalmus:
 bilateralno uvecanje ocnih jabucica(Mb.Graves-Bazedow kod hipertireoze)
 jednostrano uvecana ocna jabucica-Tu,hematom,gnojenje
II. Enoftalmus(bilateralno uvlacenje bulbusa)-dehidracija,kaheksija
b) pokretljivost bulbusa(paraliza)
c) sklere(beonjace)- sedefaste-normalno/subiktericne/iktericne
d) zenice:
 normalan nalaz-kruzne/jednake/simetricne/reaguju na svetlost I akomodaciju
www.belimantil.info
5
 siroke zenice(midrijaza)-intrakranijalno krvarenje,trovanje alkoholom,marihuanom i
CO(uglj.monoksidom),glaukom-pojacan Sy(Simpatikus)
 suzene zenice(mioza)-trovanje opijatima(morfijum,heroin),uremijska koma-pojacan
PSy(parasimpatikus)
 odsustvo reakcije zenica na svetlost I akomodaciju-cerebralni lues, tumori
mozga,trovanja
 Argajl-Robertsonov fenomen-uske zenice,nepravilnog oblika,bez reakcije na svetlost
uz ocuvanu konvergenciju(kod sifilisa CNS-a)
e) Tonus jabucica-smanjen(kod hiperglikemijske kome zbog
dehidratacije)/povecan(glaukom)
f) Simetricnost bulbusa/prisutnost strabizma(konvergentni ili divergentni)
g) Prisutnost nistagmusa-stavimo prst da gleda pod uglom od 45°(kod oboljenja unutrasnjeg
uva,vestibularnog nerva,ostecenje CNS-a)
h) Konjuktive-normalna prokrvljenost,blede(anemija),hiperemicnecrvene(
zapaljenje),petehije(sepsa,povisena TA)
5.kapci:
1) Blefarospazam-bol
2) Retrakcija kapka-podignut kapak-hipertireoidizam
3) Ptosis(spustenost gornjeg kapka)-kod paralyze n.okulomotoriusa
4) Hornerov sy-udruzenost ptose I enoftalmusa(kod ostecenja vratnog simpatikusa)
5) Periorbitalni edem-glomerulonefritis,hipotireoidizam,angioedem,alergija na
lekove,infekcija,trauma)
6) Chalasion-otok Mejbomove zlezde,bezbolan
7) Xantelasma-zuta prebojenost na kozi kapka(kod hiperholesterolemije)
8) Trepavice-ektropija(okrenute spolja)/entropija(okr.unutra)/blefaritis(zapaljenje ruba
kapka)
9) Zapuseni suzni kanali-suze teku niz lice
6.usi-inspekcijom se utvrdjuje:
1) Velicina I oblik aurikule
2) Tophy-urici-kristali Na-biurata na helixu(kod gihta)
3) Krvarenje iz spoljasnjeg usnog kanala-kod fracture baze lobanje
4) Cijanoza:
 Perifrena-pri trljanju usne skoljke plavo-ljubicasta boja se menja u crvenu
 Centralna-pri trljanju boja ostaje ista(plavo-ljubicasta)
7.nos-gleda se:
1) Oblik
2) prisutnost deformiteta
3) prohodnost
4) prisutnost stranog sadrzaja u nosnim supljinama(krvhiperTA,
trombocitopenija,trauma;gnoj-sinuzit;
5) herpes-zoster(pneumonija,virusna oboljenja)
6) eritem(u vidu leptira-kod Lupusa eritematosusa)
7) perforacije nosne pregrade(TBC,lues)
8.usta:
1) Boja I hidriranost usana-blede(anemija,krvarenje),cijanoticne(srcana
dekompenzacija,sok,kolaps,desno-levi sant),zvale-angulus infekciosus(posle
antibiotika),zapaljenje usana(hipovitaminoza B1,sideropnenijska
anemija,pellagra(nedostatak niacin)
2) Kvalitet zuba(karijes,proteza)
3) Boja I pigmentacija bukalne sluznice(skrama,hiperemija-zapaljenje)
4) Fetor ex ore(zadah iz usta):
 Trule jabuke(aceton)-dijabetes mellitus
www.belimantil.info
6
 Amonijak-uremija
 Zemlja(vlazna)-insuficijencija jetre,ciroza
5) Jezik:
a. Boja-karmin crvena(kod ciroze jetre),malinast(kod sarlaha),tamnosmedj-braon(kod
uremije)
b. Oblozenost-kod kandide
c. Vlaznost-(suv-dehidratacija)
d. Velicina:makroglosija(kod hipotireoze,karcinom,akromegalija)
e. Papile:hipertrofija(lingua geografica I skrotalis),atrofija(antibiotici,sideropenijaska I
perniciozna anemija)
f. Skretanje jezika pri plazenju-ostecenje n.hipoglosusa na strani gde skrece jezik
6) Tonzile-uvecane,vire iza nepcanih lukova,crvene,sa gnojnim cepovima
7) Nepcani luci-oteceni,nepokretni,otezano gutanje,nazalan govor(zbog ostecenja n.vagusa
ili glosofaringeusa)
8) Zdrelo-crveno,grebanje pri gutanju
Normalan nalaz:
1. Glava normalne konfiguracije (oblika), simetrična (bez znakova povređivanja, tumefakta,
koţnih promena)
2. Ţenskog/mučkog tipa kosmatosti
3. palpatorno i perkutano bolno (ne)osetljiva
4. Tragusi i Valeux-ove tačke palpatorno bolno ne osetljive
5. Mastoidni nastavak palpatorno i perkutano bolno (ne)osetljiv
6. Ušne školjke normalnog oblika, spoljašnji ušni kanali bez stranog sadrţaja
7. Bulbusi normoponirani, pokretni u svim pravcima, bez nistagmusa (i strabizma)
8. Zenice kruţne, jednake, centralno postavljene, reaguju promptno na svetlost i
akomodaciju: konvergencija uredna
9. Rime oculi jednake, simetrične (bez ptoze i egzoftalmusa)
10. Sklere sedefaste (anikterične)
11. Konjuktive srednje prokrvljene
12. Usne ruţičaste (normalno prebojene) i vlaţne; bukalna sluznica bez patoloških promena
13. Jezik normalne veličine, neobloţen, vlaţan
14. Zubi zdravi (sanirani, veštački, pomagala); desni bez pat. Promena
15. Tvrdo i meko nepce bez pat. Promena; nepčani luci, sluznica farinksa i tonzila bez
znakova hiperemije, edema, eksudacije, normalne boje i vlaţnosti
16. Lice normalno simetrično, normalne boje
17. Nos normalnog izgleda, simetričnosti, prohodnost nosa normalna, bez prisustva stranog
sadrţaja
Pregled vrata
Kod vrata se vrse sledeci pregledi:
I. Inspekcija
II. Palpacija
III. Pregled vena vrata
IV. Arterije
I.inspekcija
1. Oblik(normalno cilindrican,pravilan)
2. Velicina(izduzen/kratak)
3. Pokretljivost:
 aktivno pokretan u svim pravcima(normalno)
 pasivno pokretan(lekar pokrece svojim rukama pac.glavu)
www.belimantil.info
7
 nepokretan
II.palpacija:
a. Stitna zlezda-palpira se sa dve ruke prstima na prednjoj strani vrata tako sto stanemo iza
pacijentovih ledja
1. Normalnog polozaja
2. Velicina(normalna/uvecana)
3. Bolnost(palpatorno bolno neosteljiva-normalno/bolna)
4. Konzistencija(mekana-normalno/tvrda)
5. Pokretljivost-kazemo pacijentu da proguta(pokretna/nepokretna)
b. Limfne zlezde-normalna velicina je do 1 cm
1. Velicina:nepalpabilne-normalan nalaz/uvecane
2. Konzistencija(meka/tvrda)
3. Bolnost(bolno neosetljive-normalan nalaz/bolne)
4. Pokretljivost(fiksirane za podlogu/pokretne)
Limfne zlezde vrata se nalaze:duz m.sternokleidomastoideusa,supraklavikularne(sa leve
strane(Virhovljeva) L.Z –Ca zeluca)
III.vene-posmatramo desnu jugularnu venu sa desne strane:
Kusmaulov znak-povecanje nabreklosti sa udisanjem,pacijent lezi,vrat podignut za 30° od
podloge
 Normalan CVP(centralni venski pritisak)-vidi se ispunjenost jugularne vene do 3 cm
 Povisen CVP-vidi se nabreklost vene za vise od 3 cm(insuficijencija desnog
srca,konstriktivni perikarditis)
IV.arterije:
1. Pulsacije karotida-
 nisu vidljive(normalan nalaz)
 pojacane pulsacije(hipertenzija,hipertireoza,ateroskleroza)
2. Auskultacija karotidnih arterija:se izvodi za vreme prestanka disanja(jer disajni sum
moze da maskira vaskularni);jak sistolni sum se javlja na mestu suzenja(kod
aneurizme,ateroskleroze,aortne stenoze,tromboza)
Normalan nalaz:
1. Vrat cilindričan, simetričan, aktivno i pasivno pokretan u svim pravcima
2. Ne zapaţaju se patološke pulzacije karotidnih sudova vrata;nema šuma nad karotidama,
karotidni puls se uredno i simetrično palpira
3. Štitna ţlezda na svom mestu, normalne velicine i konyistencije,pokretna pri gutanju
4. Nema uvećanih limfnih ţlezda
5. Vene vrata nisu nabrekle
Pregled grudnog kosa
Za pregled koristimo:
I. Inspekciju
II. palpaciju
III. Perkusiju
IV. Auskultaciju
Gradja grudnog kosa:prvih 7 rebara je pripojeno za grudnu kost(sternum) direktno a 8,9,10 rebro
preko zajednicke hrskavice za sternum.11 i 12 rebro nisu pripojeni vec su slobodna(vita)
rebra.Donji ugao lopatice je u nivou 7 rebra na zadnjoj strani grudnog kosa.
I.inspekcija gledamo sledece:
1. Pokretljivost
2. Kozu
3. Dojke
4. Oblik
www.belimantil.info
8
5. Koriscenje pomocne respiratorne muskulature(sirenje ala nasi,trbusnih misica)
6. simetricnost
7. maljicasti prsti
1.Pokretljivost-
A. Vrsta disanja prema frekfenciji disajnih pokreta:
a. Eupnoicno disanje-normalno je sa obe strane,frekfence 16-20/min
b. Sporije(Bradipnea)-<16/min(kod dijabeticne kome(ketoacidoza),miastenie
gravis,trovanja benzodiazepinima,povisenog intrakranijalnog pritiska I ostecenja
CNS-a itd.)
c. Brze >20/min-koje moze da bude:
 Tahipnea(ubrzano,povrsno)-normalan nalaz kod fizickog naprezanja,stresa a
patoloski kod fibroze pluca,hipertermije,pleuralnog bola,hipertireoza,fibroza
pluca,podignuta dijafragma
 hiperpnea(ubrzano,duboko-Kussmaulovo)-normalno pri fizickom
naporu,napetih osoba a patoloski kod hipoksemije,dijabetesne
acidize(ketoacidoze),uremije,metabolicke acidoze,infarkta miokarda,ostecenja
ponsa itd.;tu organizam tezi da izbaci Co2 i kompenzuje acidozu
B. Vrste disanja prema disajnim pokretima:
 Torakalno(dijafragmalno)-kod zena
 Abdominalno-kod muskaraca;ako se javi kod zena ukazuje na pleuritis
Podela disanja na torakalno(dijafragmalno) i abdominalno je zastarela,po novom smatra
se normalnim dijafragmalno disanje jer je provetravanje pluca optimalnije a takodje
klirens stetnih materija.
C. Vrste patoloskih oblika disanja:
a. Kussmaulovo(ubrzano,duboko,cujno)-kod uremije,dijabetesne
acidize(ketoacidoze),met.acidoze;organizam tezi da izbaci visak Co2
b. Sheyn-Stokesovo(ubrzano,duboko disanje se smenjuje sa periodima apneeprestankom
disanja,nepravilno je)-normalan nalaz kod dece i starih kada spavaju a
patoloski kod trovanja lekovima sa depresivnim dejstvom na CNS,ostecenja
mozga,hron.nefritis,srcanim oboljenjima
c. Biotovo(disanje je sporo/brzo ili povrsno/duboko sa periodima apnee
izmedju,nepravilno je slicno aritmiji apsoluti kod srca)-kod ostecenja CNS(produzena
mozdina),depresije CNS-a
D. Imamo takodje paradoksalno disanje kod:
 HOBP(hronicni opstruktivni bronhitis,astma,kardiomiopatija)-sa uvlacenjem
interkostalnih prostora
 Kras povreda-fraktura sternuma I rebara
2.koza-otoci,izrasline,oziljci,spajder nevusi-crvene mrlje(kod ciroze),vene(kod opstrukcije VCSvene
kave superior)
3.dojke-ruke su pri pregledu podignute iznad glave ili na bokovima
 Zene:uvucenost bradavice(kod karcinoma),sekrecija na bradavici(sukrvicava-
Ca,gnoj-mastitis),koza koja podseca na koru od
pomorandze(karcinom),simetricnost/otecenost/crvenilo dojki(zapaljenje),pri palpaciji
uocavamo tumerfakt u mekom tkivu dojke
 Muskarci-ginekomastija(kod ciroze,spironolakton-diuretik,klinefelterov sy)
4.Oblik-moze da bude:
a. Cilindrican(normalno)-lateralni dijametar veci od antero-poteriornog+epigastricni
ugao<90°
b. Bacvast:antero-posteriorni dijametar veci od lateralnog+epigastricni ugao >90° (kod
HOBP,emfizema)
►Promene na kicmenom stubu-ispituju se prstom po kicmenim nastavcima:
a. Skolioza-iskrivljen u stranu
www.belimantil.info
9
b. Kifoza-povijen napred,uzrokuje bacvast toraks
c. Lordoza-povijen nazad,trbuh izboceniji,otezava porodjaj
d. Buffalo-torzo-grba na vrhu ledja(kod kusinga)
►Sternuma.
kokosje grudi(carinatum)-kod rahitisa I osteomalacije(deficit vitamina D3),estetski
znacaj
b. obucarske grudi(ekskavatum)-estetski znacaj
►epigastricni ugao:
a. 90°-normalan nalaz
b. <90° (ostar)-astenicni
c. >90° (tup)-bacvast grudni kos,piknicka konstitucija
6.simetricnost grudnog kosa:
 Simetrican(normalnan nalaz)-jednaka leva I desna strana
 Asimetrican kod:pleuritisa,zadebljanja pleure,tumora u disajnim putevima,stranog
tela,pneumotoraksa,HOBP-a,miastenie,anomalija pektoralnih ili skapularnih misica
7.maljicasti prsti kod:
 Bolesti pluca-pusenje,Ca bronha,fibroze pluca
 Bolesti srca sa desno-levim santom
 Bolesti stitnjace-hipotireoza
II.palpacija:
1. Povrsna-znacajna je za:
a. Potkozni emfizem-osecaj pod prstima je kao da skripi sneg
b. Limfne zlezde-aksilarne,Virhovljeva-sa leve strane(kod Ca zeluca)
c. Epigastricni ugao-spojimo prste dveju ruka ispod sternum oslanjajuci ih na rebarne
luke(za grubu procenu)
2. Fremitus pektoralis-podrhtavanje grudnog kosa pri izgovaranju samoglasnika u recima
truuuubaaa-taaaraaabaa
Ispituje se sa obe sake,postavljenim na simetricna mesta(leva I desna) grudnog kosa
napred I nazad
Moze da bude:
a. Pojacan-pneumonija,fibroze
b. Oslabljen-gojaznost,emfizem,astma,zadebljanje pleure
c. Ugasen-pleuralni izliv,pneumotoraks,atelektaza
III.perkusija-ide u dubinu plucnog tkiva do 10cm
A. Dijagnosticka-zvuk moze da bude:
1. Tmuo kod:pleuralnog izliva,atelektaze,infiltrat Tu
2. Potmuo kod:lobarne pneumonije,TBC-a,tumora(plucna kondenzacija)
3. Sonoran-normalna pluca,hron.bronhitis,astma
4. Hipersonoran kod:emfizema,kaverni,iznad zeluca(povecana vazdusnost pluca)
5. Timpanican kod:pneumotoraksa(odjekuje zbog vazduha u pleuralnom prostoru)
B. Topografska:
1. projekcija vrhova pluca-Kreningova polja:1,5cm upolje od vrata,na srednjoj trecini
gornje ivice m.trapeziusa
 normalna sirina je 4-5 cm
 prosirenje-kod emfizema
 suzenje kod: TBC i karcinoma vrhova pluca
2. odredjivanje granica baza pluca:
 donja granica pluca na prednjoj strani se nalazi na medioklavikularnoj liniji u
visini 6 rebra desno a levo u visini 7 rebra.
 Na srednjoj axilarnoj liniji u visini 8 rebra sa obe strane.
 Na ledjima u visini 10 torakalnog prsljena.
3. Odredjivanje pokretljivosti pluca:
www.belimantil.info
10
Pacijent da udahne → baze se spuste za oko 3 cm;
Normalno se baze nalaze u nivou Th 10-11 a pokretne su do Th12 → ± 6 cm;
Pri inspirijumu se baza spusta za 3 cm a u expirijumu se dize za 3 cm.
 Visoko postavljena dijafragma → atelektaza,paraliza dijafragme
 Slabo pokretne baze → gojaznost
 Nepokretne baze → pleuralni izliv, adhezije,Tu,paraliza dijafragme
4. Perkusija prsljena-bolnost jednog ukazuje na TBC
Orjentacione linije:
A. Prednje:
1. Linea mediana anterior
2. Linea sternalis(uz ivicu sternuma)
3. Parasternalna(izmedju sternalne I medioklavikularne)
4. Medioklavikularna(prolazi kroz mamile)
5. Prednja axilarna
6. Srednja axilarna
B. Zadnje:
1. Linea mediana posterior(uz kicmeni stub)
2. Linea paravertebralis
3. Linea skapularis
4. Zadnja axilarna
 Bradavice se nalaze kod:
 Muskaraca-4 medjurebarni prostor
 Zena-4 MR prostor ili nize u zavisnosti od velicine dojke
 Bifurkacija trahee se nalazi napred u predelu ugla sternuma a nazad interskapularno u
visini procesus spinosusa 4 torakalnog prsljena
 U horizontali spoja manubrijuma i corpusa sternuma se nalazi hrskavica II rebra a ispod
je II MR prostor(Luisov ugao-izmadju supraklavikularne jame i horizontale koja prolazi
kroz spoj manubrijuma i corpusa-II rebra)
IV.auskultacija-pacijent sedi,dise malo dublje otvorenim ustima.
Stetoskopom slusamo na:
 prednjoj strani g.kosa-paravertebralno do baze pluca,zatim duz skapularne linije pri
bazama(zaobilazimo skapulu)
 zadnjoj strani grudnog kosa-na medioklavikularnoj liniji do baza pluca,prednjoj
aksilarnoj pri bazama
Sve tonove koje cujemo delimo na:
A. Normalni disajni zvuci su:
1. Vezikularno disanje(normalan nalaz)-cuje se nad najvecim delom pluca(odgovara
izgovaranju neznog “V”,mekan I niskotonski zvuk).Inspirijum:ekspirijumu=2:1
Moze da bude:
 Pojacano-deca,posle napora
 Oslabljeno-emfizem,fibroza,tumor
 Necujno-pneumotoraks,pleuralni izliv,tumorska infiltracija parenhima
 Produzen ekspirijum-HOBP(hronicni opstruktivni
bronhitis,astma,kardiomiopatija); inspirijum i ekspirijum su produzeni kod fibroze
pluca.
2. Bronhijalno disanje-cuje se normalno iznad manubrijuma sternuma a pri bazama
ukazuje na pneumoniju(odgovara izgovaranju dugog “HOOo”,glasan,visokotonski
zvuk).Ekspirijum je duzi od inspirijuma(za razliku od vezikularnog).
3. Bronhovezikularno disanje(izmedju vezikularnog I bronhijalnog disanja)-cuje se
normalno napred u II MR prostoru a nazad interskapularno(bolje se cuje
desno);inspirijum i ekspirijum su istog trajanja i kvaliteta.
www.belimantil.info
11
4. Trahealni disajni zvuk(cevni huk)-normalno se cuje nad extratorakalnim delom
traheje(glasan,visokotonski zvuk sa grubim kvalitetom);inspirijum i ekspirijum su isti
sa jasnom pauzom izmedju njihovog javljanja.
B. Sumovi(propratni disajni zvuci)-posledica su prisustva sekreta i njegovog treperenja.
Mogu da budu:
1. KONTINUIRANI
a. Zvizdanje-kod suzenih disajnih puteva:
 Niskotonski(krkori/ronchus) zvizduci-imaju krceci,strugav karakter;prisutni
su u inspirijumu i ekspirijumu u vecim i srednjim bronhijama kod:akutnog i
hronicnog opstruktivnog bronhitisa
 Visokotonski(vizing) zvizduci-lice na pisak,fijukanje,prasak;prisutan je u
inspirijumu i ekspirijumu u manjim bronhijama(zbog
bronhospazma,hipersekrecije) kod:HOBP(astme)
b. Stridor-daje isti ton u inspirijumu i ekspirijumu,cuje se takodje bez slusalica kod
bolesti sa opstrukcijom laringsa i traheje:Ca laringsa,aspiracija stranog sadrzaja
2. DISKONTINUIRANI:
a. Pukoti-cuju se kao serija kratkih,eksplozivnih sumova koji upadaju tako da
prekidaju osnovni disajni sum.Posledica su prolaska vazduha kroz sekret.
Pukoti se javljaju u inspirijumu a mogu da budu:
 Rano inspirijumski-cuju se odmah pri pocetku inspirijuma
kod:bronhopneumonije,edema pluca,bronhiektazija,apscesa,bronhitisa
 Kasno inspirijumaski-nastaju u kasnoj fazi inspirijuma(pre zavrsetka),najbolje
se cuju pri bazama kod:fibroze,pneumonije,srcane insuficijencije
b. Pleuralna frikcija-cuju se kao krckanje,struganje,pukoti,skripanje;jace se cuju u
inspirijumu(mogu takodje u ekspirijumu ali redje) kod:pleuritisa,infarkta
pluca,tumora,potkoznog emfizema
ZVIZDUCI EKSPIRATORNI SU IZ BRONHIJA A PUKOTI INSPIRIJUMSKI IZ ALVEOLA!!!
Br stanje PERKUTORNO DISAJNI
ZVUK
FREMITUS PROPRATNI
ZVUK
1. Normalno
stanje
sonoran vezikularno normalan nema
2. Hronicni
bronhitis
sonoran normalan normalan Ranoinspirijumski
pukoti
3. pneumonija Tmulost bronhijalno pojacan Kasnoinspirijumski
pukoti
4. Atelektaza Tmulost nedostaje odsutan nema
5. izliv tmulost Oslabljen
ili odsutan
Oslabljen ili
odsutan
nema
6. pneumotorax Timpanican ili
hipersonoran(
kod manjeg)
Oslabljen
ili odsutan
Oslabljen ili
odsutan
nema
7. emfizem hipersonoran oslabljen oslabljen nema
8. astma Sonoran(norm.) Prekriven
wizingomzvizdanjem
oslabljen Vizing ili
pukoti
www.belimantil.info
12
PRENOSENJE ZVUKA IZGOVORENIH GLASOVA NA ZID G.KOSA:predstavlja 2 nacin
auskultacije,slusanjem zvuka izgovorenih glasova na zidu grudnog kosa.Pacijent pri auskultaciji
izgovara:”HEJ-HITAJ,JEDAN-DVA,DEVEDESET-DEVET”
Pri auskultaciji imamo:
1. Bronhofoniju-glasno izgovorene reci cuju nejasno(normalan nalaz)
2. Pektorilokviju-reci izgovorene sapatom se ne cuju(normalan nalaz)
3. Egofoniju-gde se HEEEJ-hitaj pretvara u HAAAJ-hitaj(kod pneumonije)
Kod bolesti gde dodje do konsolidacije plucnog tkiva(pneumonija,tumor) izgovorene reci
cujemo jasno jer konsolidovano tkivo bolje prenosi zvuk(pri cemu je uslov da je bronh koji
sprovodi zvuk otvoren) dok je kod emfizema smanjena cujnost.
Normalan nalaz:
1. Cilindričan (bačvast), normalnog oblika (incarnatum & excavatum)
2. Normalna simetrična obostrana respiratorna pokretljivost
3. Bez deformiteta koštanih struktura, bez promena na koţi
4. Ne koristi pomoćnu respiratornu muskulaturu, venski crteţ normalan
5. Fremitus pectoralis očuvan (oslabljen) obostrano
6. Palpatorno neosetljiv
7. Perkutorni zvuk sonoran, Kröning-ova polja normalne veličine, normalne granice baza
pluća
8. Auskultatorno: normalni disajni čum (oslabljen, nečujan, lokalno nečujan, pooštren....),
bez propratnih šumova( zviţdanja ,pukota i stridora)
Srce
Pri pregledu pacijent treba da lezi,sa glavom pod uglom od 30°.KVS pregled pocinje merenjem
srcane frekfencije(pulsa) i Ta,zatim se gledaju arterijske pulsacije,jugularne venske pulsacije a
na kraju srce.
Pregled srca se vrsi:
I. Inspekcijom
II. Palpacijom
III. Perkusijom(zastarela)
IV. Auskultacijom(se odredjuju FRTUŠ-Frekfencija,Ritam,Tonovi,Udvajanje,Šumovi)
V. Pregledom perifernog vaskularnog sistema gde spada:
a. Merenje TA
b. frekfencije i osobina pulsa
c. utvrdjivanje prisustva arterijske i venske insuficijencije
I.inspekcijom posmatramo:
 Stav pacijenta u postelji,boju koze-cijanoza(usana,usiju,prstiju,jezika)
 Prisutnost Gibusa(deformacije)toraksa-kod srcanih mana su izbocena leva rebra
 Pulsacije karotidnih arterija(insuficijencija aortnih zalistaka),nabreklost vena vrata
 Pojavu otoka na nogama I trbuhu
II.palpacijom ispitujemo:
A. Ictus cordis(udar srcanog vrha)
B. Trill(podrhtavanje-kao predenje macke)
C. Palpacija sistole desne komore
A.ictus cordis(udar srcanog vrha)-palpira se celom,malo zakrivljenom sakom pod pritiskom
Normalna lokalizacija je 5 medjurebarni prostor na medioklavikularnoj liniji leve strane grudnog
kosa,nastaje u pocetku sistole,ako se slabo palpira kazemo pacijentu da zaustavi disanje par
sekundi
www.belimantil.info
13
Odredjujemo:
1. Lokalizaciju
a. Navise,levo pomeren kod:trudnica,gojaznih gde predstavlja normalan
nalaz;pneumotoraksa,pleuritisa,tumora medijastinuma(patoloski)
b. Dole,levo pomeren kod:aortne insuficijencije(zbog uvecanja leve i desne komore)
2. Dijametar(velicinu-precnik):
a. Normalne velicine-manji od 2,5cm,kao jagodica prsta,prisutan u jednom
medjurebarnom prostoru
b. Povecan-je kod hipertrofije i dilatacije srca a tada se zove masivan(enmasse)
3. Amplitudu:
a. Normalno-lagan udar
b. Veca amplituda:normalno kod-uzbudjenja,naprezanja a patoloskihipertireoza,
anemija,srcane mane(aortna stenoza,mitralna regurgitacija)
4. Trajanje je najvaznije za Dg hipertrofije LK,radi se istovremeno auskultacija i palpacija;
a. Normalno-se udar javlja u prve 2/3 sistole i ne nastavlja se na drugi srcani
ton(dijastolni)
b. Velika amplituda u celoj sistoli sa normalnom lokalizacijom kod-aortne stenoze sa
hipertrofijom LK,bez dilatacije
c. Mala amplituda u celoj sistoli-miopatsko dilatirano srce
d. Pomeren ictus lateralno-mitralna insuficijencija(sa hipertrofijom desnog srca)
B.Trill(podrhtavanje-kao predenje macke)-kod sumova jacine 4-6/6
1. Sistolni kod:mitralne regurgitacije(na ictusu),aortne stenoze(II MR proctor desno,na bazi
i vratu srca),pulmonalne stenoze(II MR prostor levo),ventrikularno septalnog defekta i
DAP-ductus arteriosus persistens
2. Dijastolni kod:mitralne stenoze(na ictusu),trikuspidalne steanoze(IV i V MR prostor
levo)
C. Palpacija sistole desne komore-u III,IV,V MR prostoru levo parasternalno+kaziprst ispod
ksifoidnog nastavka sternuma prema levom ramenu pri udahu i zadrzavanju daha
Moze da bude:
1. Povecana amplitude-uzbudjenje,ASD-atrijalni septalni defect,pulmonalna stenoza
2. Smanjena amplituda-kod emfizema
III.perkusijom(zastarela,ne radi se vise)-odredjujemo levu i desnu ivicu srca,desnoj ivici srca
pripada desna komora a levoj ivici leva komora i ictus,normalno je potmuo perkutorni zvuk.
IV.auskultacijom odredjujemo(FRTUŠ) :
1. Frekfenciju
2. Ritam
3. Tonove
4. Udvajanje
5. Šumove
Auskultaciju vrsimo stetoskopom.
 Pravilna upotreba stetoskopa:
 Dijafragmom slusamo-visokofrekfentne tonove i sumove(S1,S2,aortnu i mitralnu
regurgitaciju,perikardno trenje)
 Zvonom slusamo-niskofrekfentne tonove i sumove(S3,S4,mitralnu stenozu)
Auskultatorne tacke su:
 II MR prostor desno-aortno usce
 II MR prostorlevo-pulmonalno usce
 III MR prostor levo(Erbova tacka)-baza srca(blizu aortnog i pulmonalnog usca koje
tu slusamo)
 IV MR prostor levo ili ispod ksifoida-trikuspidalno usce
 V MR prostor levo(nad ictusom)mitralna valvula
www.belimantil.info
14
1.frekfenciju:
a. normalna frekfencija(eukardija) je 60-90/min
b. >90/min-tahikardija
c. <60-bradikardija)
2.ritam-gledamo da li je:
 ritmican rad srca
 aritmican-aritmija apsoluta,ekstrasistole,tahikardija/bradikradija
3.tonove koje odredjujemo su:
a. S1-prvi ton
b. S2-drugi ton
c. S3-treci ton
d. S4-cetvrti ton
a.S1-prvi ton(sistolni,poklapa se sa pulsom)-predstavlja zatvaranje mitralnog i trikuspidalnog
zalistka,najbolje se cuje nad ictusom.Istovremeno se otvaraju aortni i pulmonalni zalisci cije
otvaranje nije cujno
S1-prvi ton moze da bude:
 Pojacan kod-tahikardije(napor,anemija,hipertireoza),mitralne stenoze(jer je valvula
otvorena tako da porast pritiska u komori naglo zatvara valvulu)
 Smanjen kod-mitralne regurgitacije,srcane insuficijencije,AV bloka I°(produzen PQ
interval),miokarditisa
b.S2-drugi ton(dijastolni)-predstavlja zatvaranje aortnog i pulmonalnog zalistka,najbolje se cuje
u II MR prostoru desno ili levo,pacijent treba da dise lagano a zatim malo dublje
S2-drugi ton moze da bude:
A. Sa desne strane(aortni zalistak) :
 Pojacan-arterijska hipertenzija
 Smanjen-kalcifikovana aortna stenoza
B. Sa leve strane(pulmonalni zalistak) :
 Pojacan-plucna hipertenzija,ASD(atrijalni septalni defekt)
 Smanjen-stare osobe,stenoza plucne arterije
c.S3-treci ton moze da bude;
 fizioloski-nastaje rano u dijastoli za vreme brzog punjenja komore
kod:dece,mladih,trudnica
 patoloski-zbog smanjene kontraktilnosti komora i opterecenja komore volumenom
kod:aortne i mitralne regurgitacije
d.S4-cetvrti ton-uvek je patoloski !Nastaje pre pojave prvog tona,najbolje sa zvonom na
apexu(ictusu) u levom dekubitusu.Prisutan je kod :arterijske hipertenzije,aortne stenoze,plucne
hipertenzije
4.udvajanje tonova:
a. S1-prvog tona:
 Fiziolosko-jer je trikuspidalni zalistak kod leve sternalne ivice
www.belimantil.info
15
 Patolosko-blok desne grane,ventrikularne(komorske)ekstrasistole
b. S2-drugog tona:
 Fiziolosko-u inspirijumu jer je produzeno istiskivanje krvi iz desne komore u II i III
MR prostoru
 Patolosko-kod aortne i pulmonalne stenoze(valvula njihovih),bloka desne
grane,ASD-atrijalnog septalnog defekta,mitralne regurgitacije(ranije se zatvara aortna
valvula)
5. Šumovi-nastaju zbog prelaska laminarnog toka krvi u turbulentan
Kod sumova se opisuju:
1) Vreme javljanja(sistolni/dijastolni/kontinuirani)
2) Oblik(krešendo/dekrešendo/tip platoa/ krešendo-dekrešendo oblika šum)
3) Punctum maximum(anatomska lokalizacija mesta najbolje cujnosti)
4) Propagacija(sirenje)
5) Jacina(1-6/6)
6) Kvalitet(ejekcioni,regurgitujuci,grub,praskav,testerast,ostar)
7) Frekfencija (niska/visoka)
1)vreme javljanja:
A. Sistolni sumovi-poklapaju se sa pulsom pri palpaciji pulsa na arterijama
Dele se na :
a) Ejekcione(mezosistolne)-zavrsavaju se pre S2,takodje moze da bude prisutan u
fizioloskim stanjima
Ejekcioni sumovi se nalaze kod sledecih stanja :
 AS(aortne stenoze)-punctum max. II MR prostor desno,propagira se u
vrat,jak,pracen trilom,srednje frekfentan,grub,bolje se cuje kada pacijent sedi,II
ton udvojen,prisutan je pulsus filiformis(parvus et tardus-mali puls koji sporo
nastaje i dugo traje),AT-arterijska tenzija je konvergentna(nizi sistolni a visi
dijastolni pritisak,priblizavaju se)
 PS (pulmonalne stenoze)-punctum max. II i III MR prostor levo,siri se prema
ramenu i vratu,pracen trilom,grub,srednje frekfence,II ton udvojen
 HK(hipertroficna kardiomiopatija)-punctum maximum III i IV MR prostor
levo,propagira se ka ictusu(a ne ka vratu za razliku od aortne stenoze),srednje
frekfence,grub,smanjuje se pri naporu ili cucnju
 FS(fizioloski sum) kod :trudnoce,anemije,hipertireoze,febrilnosti ;Kod dece i
mladih mogu da budu prisutni tzv. Neorganski sumovi-punctum max II,III,IV MR
prostor levo i ictus,bez propagacije,intenzitet najvise 2/6,nestaje kada pacijent
sedne.
b) Regurgitacione(holosistolne,pansistolne)-traju do S2,uvek su patoloski
Regurgitacioni sumovi se nalaze kod sledecih stanja :
 MR(mitralna regurgitacija)-najbolje se cuje na apexu(ictusu),propagira u
axilu,pracen trilom,duvajuci,visoko frekfentan,ne pojacava se u
inspirijumu,razlicite jacine
 TR(trikuspidalna regurgitacija)-cuje se na ksifoidu ili levo parasternalno,siri se ka
desnoj strani i desnoj medioklavikularnoj
liniji,duvajuci,srednjefrekfentan,pojacava se pri inspirijumu
 VSD(ventrikularno septalni defekt)-prisutan je fenomen pauka na tocku-sirenje
po celom prekordijumu tako da je tesko da se odredi punctum max.(punctum max
najcesce u III,IV,V MR prostoru),jak,pracen trilom,grub,visokofrekfentan.VSD je
prisutan kongenitalno-tetralogija falot ili zbog rupture septuma kod akutnog
infarkta miokarda.
B. Dijastolni sumovi-nastaju zbog vracanja krvi kroz aortnu ili mitralnu valvulu,javljaju se
van pulsnog talasa pri palpaciji pulsa na arterijama,uvek su znak srcanog oboljenja
www.belimantil.info
16
Pojavljuju se kao :rano/srednje/kasno dijastolni
Nastaju kod sledecih oboljenja :
a) AI(aortne insuficijencije-regurgitacije)-rano dijastolni,slusa se u sedecem
polozaju,punctum max. II,III MR prostor sa sirenjem prema
apexu,duvajuci,visokofrekfentan,intenzitet najvise 3/6,prisutan je Koriganov
puls(pulsus altus(magnus) et celer-visok i brz),TA-art.pritisak je divergentan(visi
sistolni a nizi dijastolni pritisak,udaljavaju se),moze da se vidi Masetov
znak(pomeranje glave u ritmu srcanih otkucaja) i Trauberov znak(sistolni sum nad
arterijom femoralis),nastaje najcesce kod reumatske groznice
b) MS(mitralna stenoza)-srednje i kasno dijastolni sum,punctum max. na
ictusu(apexu),pre slusanja pacijent treba da se zamori(cucnjevi) da se sum bolje
cuje,ne siri se,slusa se u levom dekubitusu sa zvonom pri
ekspirijumu,niskofrekfentan,takodje je posledica reumatske groznice
C. Kontinuirani sumovi-cuju se kroz sistolu i dijastolnu(zbog cega su nazvani kontinuirani)
Nastaju kod :
a) Perikardnog trenja-punctum max. Erbova tacka(III MR prostor levo uz sternum),od
pleuralnog trenja se najbolje razlikuje jer se cuje takodje po prestanku disanja,bolje se
cuje pri sedenju
b) DAP(ductus arteriosus persistens)-punctum max. II MR prostor levo,siri se prema
levoj klavikuli,jek,ostar,grub,pracen trilom,pocinje u sistoli a nastavlja preko drugog
tona u dijastoli(kontinuiran)
2)oblik suma moze da bude :
a. Krešendo-kod mitralne stenoze,karakterise se postepenim pojacanjem intenziteta
b. Dekrešendo-kod aortne regurgitacije,karakterise se postepenim smanjenjem intenziteta
c. tip platoa-kod Dap-ductusa arteriosusa persistensa i mitralne regurgitacije,istog
intenziteta
d. krešendo-dekrešendo kod aortne stenoze(sistolni sum),postepeno se pojacava a zatim
smanjuje
3)punctium maximum(anatomska lokalizacija mesta najbolje cujnosti suma):
4)Propagacija(anatomsko sirenje suma):
 AS(aortna stenoza)-u vrat
 MR(mitralna regurgitacija)-u axilu.
5)jacina(1-6/6):
† 1°-najblazi(ne cuje se u svakom polozaju)
† 2°–blag(pri postavljanju stetoskopa na grudni kos se cuje u vecini polozaja),1 i 2 stepena
su fizioloski
† 3°–umeren
† 4°– jak(oseca se trill 4-6/6,u granicama toraksa se cuje)
† 5°– veoma jak(cuje se nad toraksom a takodje van toraksa)
† 6°– najjaci(cuje se nad toraksom i svuda van toraksa)
Intenzitet smanjuju:emfizem,gojaznost,misicavost
6) Kvalitet(ejekcioni,regurgitujuci,grub,praskav,testerast,ostar)
7)frekfencija-niske ili visoke odredjujemo slusalicama
Normalan nalaz:
1. Srce: palpacija ictus-a (normalne veličine, jačine, lokalizacije), bez thrill-a (treperenje)
2. Auskultacija: srčana akcija ritmična, tonovi jasni (bez promene jačine, udvajanja), bez
šumova
3. TA: 120/80 ; Puls: 75/min
V.Pregled perifernog vaskularnog sistema vrsimo:
a. Merenjem TA(tenzije arterijalis)
www.belimantil.info
17
b. frekfencije i osobina pulsa
c. utvrdjivanjem prisustva arterijske i venske insuficijencije
a.Merenje TA-na arterijsku tenziju uticu:
1. UV(udarni volumen) i minutni volumen leve komore
2. elasticnost aorte i velikih arterija
3. periferni vaskularni otpor
4. volumen krvi u arterijskom sistemu
5. viskoznost krvi
Ta se meri aparatom za pritisak sa manzetnom,manometrom(mmHg ili KPa) i
slusalicama.Izmerena vrednost pritiska je za vreme Korotkovljevih tonova(I faza-sistolni pritisak
kada pocnu tonovi ;III faza-najbolje cujnosti tonova ;V faza-dijastolni pritisak u trenutku
prestanka tonova).Kod akutnog infarkta dijastolni pritisak ide do 0 mmHg.Kod antihipertenzivne
terapije,vrtoglavice,hipovolemije,ortostatske hipertenzije TA treba da se meri u
sedecem,lezecem i stojecem polozaju.Ako sistolni art.pritisak varira za vise od 20 mmHg tada
pacijent ima ortostatsku hipotenziju.Kod akutnog infarkta i koarktacije aorte razlika izmedju
sistolne TA ruku i nogu veca je od 20mmHg.
 Za merenje TA na nogama pacijent lezi na trbuhu sa manzetnom na butini a slusalicu
stavljamo u poplitealnu jamu(poplitealna arterija).
 Za merenje TA na ruci manzetnu stavljamo na nadlakticu a slusalice na brahijalnu
arteriju a ruka treba da je u nivou srca(pacijent lezi sa rukom pored trupa ili sedi sa
ispruzenom rukom).
Hipertenzija predstavlja povisen arterijski pritisak.
Br. Vrste pritiska Vrednosti(sist. I dijastolne TA)
1. optimalan 120/80mmHg
2. normalan Od 130/85mmHg
3. Visok normalan Do 139/89mmHg
4. Granicna hipertenzija Do 149/94mmHg
5. I stepen-blaga hipertenzija Do 159/99mmHg
6. II stepen-umerena hipertenzija Do 179/109mmHg
7. III stepen-teska hipertenzija Visi od 180/110
Komplikacije hipertenzije na:Ocima(retinopatija),Srcu(hipertrofija
LK,infarkt),mozgu(cerebrovaskularni insult-CVI),ostecenje bubrega.
b.merenje frekfencije i osobina pulsa na periferiji vrse se na sledecim arterijama:
1. Brahijalna arterija-medijalno od bicepsa,iznad lakta
2. Radijalna arterija-u predelu rucnog zgloba,sa spoljnje strane prema palcu
3. Femoralna arterija-na sredini spine i pubicne kosti
4. Poplitealna arterija-u poplitealnoj jami
5. Arterija dorsalis pedis-na dorsumu stopala
6. Arterija tibialis posterior-iza medijalnog maleolusa
7. Karotidna arterija-u visini krikoide,na unutrasnjoj strani
m.sternokleidomastoideusa,najbolje sa desne strane
Pri pregledu pulsa palpira se najcesce radijalna arterija i broje se otkucaji u toku 15 sekundi,ta
vrednost se mnozi sa 4 da bi se dobila vrednost u toku 60 sec(1min).
Ako je ritam nepravilan treba da se broji tokom 60 sec(1min) a najbolje je da se broje srcani
otkucaji stetoskopom.Puls se poklapa sa S1 srcanim tonom a takodje sistolnim sumovima.
www.belimantil.info
18
Razlika izmedju sistolnog i dijastolnog pritiska je poznata kao pulsni pritisak.
Odredjivanje kvaliteta pulsa :
1. Ucestalost(frekfenca)pulsa moze da bude ;
† Pulsus frequens(ubrzan)-preko 100/min,javlja se kod :sinusne tahikardije,atrijalne
fibrilacije,ventrikularne tahikardije
† Pulsus rarus(usporen)-ispod 60/min,javlja se kod :sinusne bradikardije,srcani blok
II°,kompletnog AV bloka
2. Ritmicnost pulsa
† Pulsus regularis-pravilan(najcesce normalan) :60-90/min
† Pulsus iregularis kod :ventrikularnih ekstrasistola(povremeno nepravilan),aritmije
apsolute(stalno nepravilan),respiratornih aritmija(varira sa disanjem)
3. Amplituda(visina pulsa)-predstavlja oscilacije pulsnog pritiska :
† Pulsus alter(magnus,visok puls)-nastaje zbog povecanog udarnog-sistolnog volumena
a smanjenog perifernog otpora, kod aortne insuficijencije,sportista
† Pulsus parvus(mali puls)-nastaje zbog smanjenog udarnog-sistolnog volumena a
povecanog perifernog otpora, kod :srcane insuficijencije,kolapsa,aortne i mitralne
stenoze,dehidratacija
4. Oblik-predstavlja brzinu nastanka i trajanje samog pulsnog talasa
† Pulsus tardus(sporo nastaje i dugo traje)-kod bradikardije
† Pulsus celer(brzo nastaje pulsni pritisak i kratko traje-kratak udar)-kod aortne
insuficijencije i hipertireoze
5. Tvrdoca(napetost) pulsa-odredjena je pritiskom u lumenu arterije i stanjem njenog zida
† Pulsus durus(tvrd puls)-kod arterijske hipertenzije i ateroskleroze
† Pulsus molis(mek)-puls nestaje pri najmanjem pritisku zbog smanjenog volumena,
kod kolapsa,soka,aortne i mitralne stenoze
Vrste pulsa :
1. Pulsus filiformis(parvus et tardus-sporo nastaje i dugo traje)-mali puls ,kod srcane
insuficijencije,hipovolemije,soka,aortne stenoze,povecanog perifernog otpora
2. Koriganov puls(pulsus altus et celer-visok sa brzim usponim i padom,kratkim vrhom)-
kod povisene temperature,povisenog UV-udranog volumena,anemije,hipertireoze,aortne
insuficijencije-AI,ductusa arteriosusa persistensa-DAP,ateroskleroze
3. Pulsus bisferians-dvostruki sistolni vrh,kod Ai-aortne insuficijencije,hipertroficne
kardiomiopatije
4. Pulsus alternans(altus(magnus)/parvus)-ritam pravilan ali puls menja amplitude od udara
do udara(smenjivanje jednog viseg i nizeg pulsnog talasa),znak je teske srcane
insuficijencije
5. Pulsus bigeminus-jedna sinusna i jedna ekstrasistolna kontrakcija,rastojanje izmedju
otkucaja nije jednako(aritmican puls)
6. Pulsus paradoksus-smanjenje amplitude u inspirijumu,javlja se kod :perikardijalne
tamponade,konstriktivnog perikarditisa,plucne embolije.
7. Reverzni pulsus paradoksus-smanjenje amplitude u ekspirijumu,javlja se kod
hipertroficne kardiomiopatije
8. Dikrotni puls-ima dva talasa-jedan u sistoli a drugi u dijastoli ;prisutan u
hipovolemiji,tamponadi srca,srcanoj insuficijenciji
c.utvrdjivanje prisustva arterijske i venske insuficijencije vrsi se sledecim :
1. Kussmaul-ov znak oznacava paradoksalnu reakciju vratnih vena pri inspirijumu.Vene se
pri inspirijumu normalno prazne.Kada se pri inspirijumu povecava njihov volumen tada
ukazuju na akutnu dilataciju desne komore,konstriktivni perikarditis,kongestivnu srcanu
insuficijenciju.Kod tamponade perikarda ovaj znak je negativan.
www.belimantil.info
19
2. Abdominalno-jugularni refluks-u normalnim uslovima pri pritisku desno paraumbilikalno
u toku 10 sekundi pri laganom disanju pacijenta ne izaziva porast jugularnog
pritiska.Povecanje jugularnog pritiska i njegov nagli pad prestankom pritiska na abdomen
predstavlja pozitivan test-srcana insuficijencija.
3. Alenov test(za radijalnu i ulnarnu arteriju)-pritiskom na radijalku kazemo pacijentu da
stisne saku,prsti ce da poblede-znak da je prisutna opstrukcija ulnarke.
4. Trill karotidnih arterija(podrhtavanje-vibracije)-pri palpaciji karotidnih
arterija,istovremeno je prisutan sum zbog suzenja arterije karotis i aortne stenoze.
5. Edem nogu ispitujemo tako sto pritisnemo prstima kozu sa medijalne strane,iznad
maleolusa ili pretibijalno(cesce)-javlja se udubljenje koje ostaje(testasti edem,srcani) a
ako se koza vrati bez udubljenja(elasticni edem,bubrezni).
6. Homanov znak(bolnost u listovima potkolenice-osetljivost potkolenica)-izvodi se naglom
dorzi-fleksijom stopala pri ispruzenoj nozi(ukazuje na duboki i povrsni tromboflebitis
kod prosirenih vena)
7. Hronicna arterijska insuficijencija-tanka,bleda,hladna,troficna koza bez dlaka,nokti su
debeli,mogu da se jave ulceracije i gangrene,arterijski pulsevi su ugaseni,prisutne su
intermitentne-povremene klaudikacije(grcevi u listovima pri hodu)
8. Hronicna venska insuficijencija-pigmentisana,edematozna,cijanoticna koza sa
petehijama,nema intermitentnih klaudikacija,postoji osecaj tezine u nogama,pulsevi se
normalno palpiraju,tipicna promena je ulcus cruris(medijalno na distalnoj trecini
potkolenice).
Pregled abdomena
Abdomen je podeljen na kvadrante :
† prema sparatovima abdomena(epigastrijum/mezogastrijum/hipogastrijum)- na 9
kvadranata :
Br. Spratovi
abdomena
Kvadranti abdomena na odredjenom spratu
I Epigastrijum 1.Desni
hipohondrijum
2.epigastricni 3.Levi hipohondrijum
II Mezogastrijum 4.Lumbalni
desni
5.umbilikalni 6.Lumbalni levi
III Hipogastrijum 7.Ilijacni desni 8.Suprapubicni/hipogastricni 9.Ilijacni levi
† u odnosu na umbilikus na 4 kvadranta :
Pri pregledu pacijent treba da lezi sa savijenim nogama u kolenima,ruke treba da budu opruzene
pored trupa ili ukrstene preko grudi.
Pregled abdomena podrazumeva :
I. Inspekciju
II. Auskultaciju
III. Perkusiju
www.belimantil.info
20
IV. Palpaciju
I.inspekcijom posmatramo :
1. Oblik i velicinu trbuha(ravan u odnosu na grudni kos) koja se ispoljava :
† Uvucenoscu trbuha kod : mrsavih-astenicnih osoba
† Izbocenost trbuha kod :gojaznih(masno tkivo),meteorizma-nadutosti(zbog
ispunjenosti creva gasovima,javljaju se takodje zmijoliki pokreti creva i
klokotanje),paralitickog ileusa(zbog paralize creva,nadutost bez pokreta i
sumova,npr. Kod ac.pankretitisa),uvecanja slezine(izbocen levi hipohondrijum,kod
npr. Infektivne mononukleoze,leukoza),ascitesa
2. koza-strije,ospa,oziljci,kaput meduze(vidljive vene na trbuhu kod :ciroze,opstrukcije
vene cave inferior)
3. simetricnost trbuha
4. respiratorni pokreti abdomena-pojacani(kod bolesti pluca i pleure)
5. postojanje ascitesa(tecnost u peritoneumskoj duplji,prisutan je izbocen pupak,zategnuta i
sjajna koza,kod npr. Karcinoma,srcane insuficijencije,hipoproteinemije)
6. prisutnost hernije(kile)
II.Auskultacija
Sluzi za procenu crevnog motiliteta(peristaltike),otkrivanje vaskularnih sumova,perihepatickog
trenja,ascitesa.
TREBA DA SE AUSKULTUJE TRBUH PRE PERKUSIJE I PALPACIJE !!!!!!!!!!!
Auskultacijom slusamo :
A. Peristaltiku(motilitet) creva koja moze da bude:
1. Normalna-cuje se klokotanje koje nastaje kao posledica pretakanja tecnosti i vazduha
u crevima tokom peristaltickih pokreta
2. Pojacana kod :mehanickog ileusa,dijareje(akutni enterokolitis),gladovanja
3. Ugasena kod :paralitickog(adinamickog) ileusa,peritonitisa
B. Vaskularne sumove abdomena :
1. Art.renalis dextra et sinistra-slusa se 2cm iznad pupka na medioklavikularnoj liniji
desno i levo,kod stenoze art.renalis se cuje sistolni sum
2. Aorta abdominalis-slusa se vertikalno 2cm iznad pupka u nivou slusanja
art.renalis(izmedju njih),kod stenoze aorte ili aneurizme cuje se sistolni sum
3. Ilijacna arterija dex et sin-slusaju se u istoj vertikali gde se slusaju renalne arterije na
liniji koja spaja spinu ilijaku anterior superior ,iznad ligamentuma ingvinale
4. Femoralna arterija dex et sin-slusa se ispod lig.ingvinale u istoj vertikali gde se
slusaju renalne i ilijacne arterije
5. Venski sumovi kod ciroze jetre-cuju se u epigastrijumu ili oko jetre
C. Trenje-se javlja ako u abdomenu ima neko zapaljenje ili tumor:
1. Zapaljenje peritoneuma(kod peritonitisa)
2. Iznad jetre-zbog zapaljenja njene capsule(kod-apscesa jetre,ehinokokusne
ciste,carcinoma jetre gde se pored trenja cuje +sum)
3. Iznad slezine-zbog infarkta(u desnom bocnom polozaju)
III.Perkusija-normalan perkutorni zviuk je timpanican nad crevima a tmuo nad kompaktnim
organima(jetra,slezina,ascites,tumor)
Sluzi za odredjivanje:
1. Granica jetre-perkutuje se na:
a. desnoj medioklavikularnoj liniji(norm. 6-12cm)-treba da nadjes :
† donju ivicu jetre –tmulost:perkusiju poceti ispod nivoa pupka pa lagano navise
† gornju granicu jetre-tmulost :tako sto perkutujemo od prostora plucne
sonornosti(rezonancije) na dole
b. linei mediosternalis(norm. 4-8cm)
 Tmulost(granice) jetre mogu da budu:
www.belimantil.info
21
a. Smanjena tmulost kod:fulminantnog hepatitisa(mala
jetra),pnaumoperitoneuma,meteorizma desnog kolona(tu je povecan timpanizam)
b. Povecana tmulost kod:niske dijafragme i HOBP
2. Slezina-lezi ispod kupole leve dijafragme iza srednje axilarne linije.Perkutovati isprva u
pravcu srednje axilarne linije a zatim zvezdasto iz svih pravaca,vrsi se kod sumnje na
splenomegaliju
3. Ascites-za dokazivanje prisustva vrse se sledeci pregledi:
a. Perkusija-pocinje u epigastrijumu i lepezasto se perkutuje ka nizim i bocnim
delovima trbuha.Linija nivoa ascitesa(tmulosti) je lucnog oblika,niza u sredini a visa
na bocnim krajevima ascitesa,moze da se crta po trbuhu.
b. Test pomeranja pozicije tmulosti-pri pomeranju pacijenta sa jedne na drugu
stranu(levo-desno) pomera se granica tmulosti u skladu sa gravitacijom.
c. Test fluktuacije(vodenog talasa)-saku leve ruke staviti na bok desne strane a drugom
rukom se udara u suprotnu stranu(levu) sto dovodi do pokretanja tecnosti i udara u
trbusni zid(desne strane) sta osecamo kao talas.Za razlikovanje od gojaznosti-ruka
pacijenta se stavlja na sredinu njegovog trbuha pri cemu izostaje udar talasa na
suprotnoj strani kod gojaznih a kod ascitesa se javlja udar talasa tecnosti na suprotnoj
strani.Suprapubicna tmulost moze da ukazuje na ispunjenu besiku i gravidni uterus.
4. Povecanog timpanizma kod :okluzije creva,meteorizma-povecanja gasova(tankih creva-u
predelu pupka,desnog i levog kolona-lumbalni kvadrant i hipohondrijum)
IV.Palpacija moze da bude :
a. Povrsna-izvodi se laganim pritiskom na zid trbuha.Sluzi za:
† identifikaciju svih povrsinskih organa ili tumora
† za palpaciju bolnih(osetljivih) zona trbuha
† procenu rigiditeta trbusne muskulature(defansa,npr.kod peritonitisa)
b. Duboka-izvodi se jacim pritiskom na zid trbuha.Sluzi za:
† Odredjivanje polozaja i velicine trbusnih organa
† Tumerfakata:graviditeta(fizioloski),pseudociste pankreasa,Mb.cron,aneurizme
abd,aorte, tumora(kolona,jetre,ovarijuma),opstruktivnih ileusa,uvecanja besike
 Tehnika-palpacija se izvodi tako da se blago flektirane dve sake(ruke) u zglobu rucja stave
horizontalno na trbusni zid pri cemu su prsti skupljeni.Abdomen se palpira
pazljivim,ugibajucim pokretima.Povrsna palpacija se izvodi jednom rukom a duboka moze
takodje sa dve.Palpacija trbuha pocinje uvek na strani koja je suprotna bolnoj strani.
Palpacijom ispitujemo:
1. Mogucnost prisustva difuznog peritonitisa-koji se odlikuje jakim bolom u celom
abdomenu(difuzan) i misicnim defansom(trbuh tvrd kao daska,posledica je perforacije
supljih organa trbuha kao:zeludca,creva,apendixa,holeciste)
2. Jetru-normalno se jetra i slezina ne palpiraju
Ima vise tehnika palpacije:
a. Obe ruke-pocinje se ispod pupka pa navise;pritisnemo sakama pa pacijent
udahne(pritisak-udah pacijenta)-osecamo udar jetre u prste
b. Tehnika kasike-desna saka savijena blago u prstima ide navise a na trbuh stavljamo
saku bocno(gde je mali prst), pri cemu je pravac sake paralelan sa rebarnim
lukom,vrsi se isto pritisak-udah pacijenta
c. Tehnika ruke „obrnuto“-obe ruke ispod desnog rebarnog luka pa udah,pri cemu je
lekar okrenut suprotno od lica pacijenta
d. Metoda frikcije(auskultatorna)-slusalica se stavlja u epigastricni ugao a olovkom(ili
noktima) se grebe po kozi iduci od mezogastrijuma ka desnom
hipohondrijumu.Mesto gde sum biva jasan predstavlja donju ivicu jetre.Kod uvecane
jetre uvek se odredjuje rastojanje od rebarnog luka do ivice jetre(moze u cm).
www.belimantil.info
22
Jetra je uvecana kod:ciroze(cvrsta,bezbolna ivica),hepatitisa i venske kongestije zbog
insuficijencije desnog srca(uvecana,bolna,glatkih ivica),Ca
jetre(uvecana,cvornovata,tvrda,nepravilnih ivica,bolna),kod HOBP je lazno uvecana
3. Slezinu-normalno se ne palpira.Slezina lezi ispod kupole leve hemidijafragme,iza srednje
axilarne linije,izmedju 9 i 11 rebra
 Tehnika-levom rukom se podigne levi hipohondrijum od pozadi a desnom rukom
pod pravim uglom na levi rebarni luk luk idemo navise,bolesnik tada duboko
udahne.Takodje slezina moze da se palpira u levom dekubitu kada levom rukom
ne odizemo levi hipohondrijum vec desnom rukom(sakom) palpiramo slezinu
koja pod dejstvom gravitacije pada na dole tako da je podlozna palpaciji ako je
uvecana(npr. Kod:hematoloskih bolesti,sepse,ciroze jetre,parazitoza a kod HOBP
je lazno uvecana)
4. Zeludac-pregleda se sledecim nacinom:
a. Palpacijom u epigastrijumu-kod ulkusa pilorusa ili bulbusa duodenuma nalazi se
osetljivost(bolnost).Obrascovljeva tacka-se nalazi ispod procesus ksifoideusa,jedan
prst udesno od leve medioklavikularne linije.Pri perforaciji ulkusa epigastrijum je
tvrd kao daska(defans).
b. Fenomen bućkanja-kod pilorusne stenoze i atonicnog zeludca moze se kucanjem
prstiju ili palpacijom perigastricno izazvati fenomen bućkanja
5. Zucna kesa-se normalno ne palpira a uvecana se palpira.
a. Marfijev znak-bolna osetljivost velicine dva palca na mestu gde m.rectus preseca
medioklavikularnu liniju,pri palpaciji pacijent udahne a jetra i zucna kesa idu na
dole(kod holecistitisa)
b. Kurvoasierov znak-uvecana,napeta,bezbolna zucna kesa+icterus ukazuju na karcinom
glave pankreasa(diferencijalno pleuritis)
6. Bubrezi-nalaze se retroperitonealno,desni bubreg izmedju prsljena Th 12 i 13 a levi
bubreg izmedju prsljena Th11-L2
Bubrezi se normalno ne palpiraju !!!
a. Tehnika koja se koristi za palpaciju zove se bimanuelni kontakt za:
† Desni bubreg-lekar svoju levu ruku stavi iza pacijenta paralelno sa 12
rebrom,desnu ruku stavi u gornji desni kvadrant (lateralno od m.rectusa a
paralelno sa njim).Pacijent duboko udahne a na vrhu inspirijuma lekar treba da
desnom rukom izvrsi dubok pritisak.Pacijentu kazemo da dise a onda da zaustavi
disanje na kratko,polako popustamo desnu ruku i osecamo kako se tada bubreg
vraca u raniju poziciju.
† Levi bubreg-isto ali obrnuto,lekar stane sa leve strane pacijenta,desnu ruku stavlja
iza pacijenta a levu stavlja u gornji levi kvadrant abdomena.
Ako se palpira bubreg treba da se opisu:velicina,konture(oblik),bolna
osetljivost.Uvecan bubreg je kod:tumora,ciste,hidronefroze,policisticni
bubrezi(obostrano uvecani)
b. Perkusijom pesnicom lumbalnih loza(Veterinarskom perkusijom)- se ispituje bolna
osetljivost bubrega u kostovertebralnim uglovima;izvodi se u stojecem stavu iza
pacijen ta tako sto ulnarnom povrsinom pesnice jedne ruke treba da se udara u
kostovertebralne uglove(lumbalne loze) desno a zatim levo.Bolnost je prisutna kod
infekcija.
7. Akutni apendicitis ispituje se sledecim pregledima:
a. McBarney-eva tacka-na sredini linije koja spaja pupak i desnu spinu iliacu anterior
superior(njena bolnost pri palpaciji)
b. Lancova tacka-spoj spoljasnje trecine i srednje trecine bispinalne linije sa desne
strane
c. Rovsing-ov znak-duboko palpirati levi ilijacni region pa naglo pustiti,tada se javlja
bol u desnom ilijacnom regionu.
www.belimantil.info
23
d. Blumbergov znak-duboka palpacija desnog ilijacnog regiona,pa naglo pustiti.Bol se
javlja u desnom ilijacnom regionu-Test naknadne osetljivosti.
e. Znak Psoasa-lekar stavlja desnu ruku na butinu iznad kolena,kaze pacijentu da dize
nogu protiv lekarevog otpora,javice se bol zbog iritacije m.psoasa zapaljenim
apendixom(slepim crevom).
f. Znak Opturatora-lekar flektira pacijentu nogu u kolenu i kuku a zatim rotira ka
unutra.Javice se bol zbog iritacije m.opturatora zapaljenim slepim
crevom(apendixom)
g. Test kozne preosetljivosti-u nekoliko tacaka nisko u abdomenu treba podici nabor
koze palcem i kaziprstom lekara-javlja se bol u desnom kvadrantu.
Dif.Dg apendicitisa su :adnexitis,prostatitis
8. Akutni pankreatitis-jaka palpabilna bolna osetljivost+Blumberg u epigastrijumu bez
defansa a pacijent se zali na bolove koji su u vidu kaisa
9. Akutni divertikulitis-znaci apendicitisa u donjem levom kvadrantu(sigma)
10. Akutni salpingitis-bol iznad lig.ingvinale+defans+Blumberg
11. Palpacija aorte abdominalis-treba da se pritisne duboko sleve strane srednje linije
epigastrijuma,oseca se periumbilikalna ili gornja abdominalna masa koja pulsira koja
ukazuje na aneurizmu abd.aorte(bezbolna a bol se javlja kod rupture)
Normalan nalaz :
1. Abdomen u ravni sa grudnim košem, bez promena na koţi
2. Mek, neosetljiv na površnu i duboku palpaciju
3. Jetra i slezina se ne palpiraju
4. Lumbalne loţe neosetljive na grube perkusiju, perkutorni zvuk timpaničan (tmuo, tupascites)
5. Auskultatorni nalaz abdomena: peristaltika očuvana bez vaskularnih sumova
Pregled LMS-a(lokomotornog sistema)
LMS cine zglobovi i misici
Zglob je spoj dve ili vise kostiju koji ima dve funkcije :omogucava pokret i obezbedjuje
stabilnost
Zglobovi se dele na :
† Pokretne(diarthroses)
† Nepokretne(synarthroses)
Pokreti u zglobu su :
1. Fleksija-savijanje
2. Ekstenzija-opruzanje
3. ADukcija-ka telu
4. Abdukcija-od tela
5. Rotacija-okretanje
LMS se pregleda sledecim :
I. Anamneza i fizikalni pregled
II. Inspekcija
III. Palpacija
IV. Perkusija
V. Ispitivanje oboma pokretljivosti zglobova i kocmenog stuba
I.anamneza i fizikalni pregled :
† Anamneza-da li pacijent ima :bol,otok,jutarnju ukocenost zglobova
www.belimantil.info
24
† Fizikalni pregled-ima li :krepitacije(pucketanja u zglobu),misicnu slabost(javlja se kod
zapaljenja misica-miozitisa i degenerativnih promena zgloba)
II.inspekcija treba da procenjuje :
1. Uhranjenost BMI=masa(kg)/visina²(m²) ;normalan BMI=18,5-24,9
2. Simetricnost tela
3. Stav(aktivan/pasivan/prinudan)
4. Deformacije :
a. Kicmenog stuba-lordoza/skolioza/kifoza
b. Deformiteti zglobova-reumatoidni artritis/psorijazni artritis
c. Koze :eritem u vidu leptira na licu-SLE(sistemski eritemski lupus),sklerodermna
koza-sklerodermija,eritem na ekstremitetima oko zglobova+periorbitalni lividni
eritem u dermatomiozitisu,anularni eritem-reumatska groznica,potkozni cvorici u
reumatoidnom artritisu,TOFI cvorici-giht
5. Pokretljivost bolesnika-aktivna/pasivna/nepokretnost
6. Nacin ustajanja-bez teskoca/otezano
7. Otok zgloba ukazuje na :
a. Subluksacije/luksacije
b. Kontrakture(delimicna)/ankiloze(potpuna) ukocenost zglobova
8. Varikozne vene nogu
III.palpacijom procenjujemo :
1. Osetljivost zgloba(bolnost)
2. Prirodu otoka(gumast-sinovitis/tvrd-artroza)
3. Toplota zgloba
4. Krepitacije u zglobu(reumatoidni artritis)
5. Prisutnost cvorica(TOFI,potkozni kod RA-reumatoidnog artritisa)
6. Arterijske pulsacije na rukama i nogama sledecih arterija :
a. Brahijalna arterija-medijalno od bicepsa,iznad lakta
b. Radijalna arterija-u predelu rucnog zgloba, ruke
sa spoljnje strane prema palcu
c. Femoralna arterija-na sredini spine i pubicne kosti
d. Poplitealna arterija-u poplitealnoj jami
e. Arterija dorsalis pedis-na dorsumu stopala na nogama
f. Arterija tibialis posterior-iza medijalnog maleolusa
IV.perkusija-vazna je za otkrivanje osteomalacije,tumora
V.ispitivanje obima pokretljivosti zglobova i kicmenog stuba :
A. Kicmeni stub-ispituje se pokretljivost :
1. torakalne kicme(ledjne)-pokretljivost ledjne kicme je minimalna zbog cega se meri
respiratorni index-razlika izmedju obima grudnog kosa u nivou mamila u
inspirijumu i ekspirijumu(normalna 7-12cm)
2. Lumbalne kicme(slabinske)-pokretljivost slabinske kicme odredjuje se :
† merenjem rastojanja prstiju od poda-pri savijanju pacijenta napred sa
ispruzenim prstima ka podu i ispruzenim nogama
† Preciznije se odredjuje Schoberovim znakom-u uspravnom polozaju se
obelezi rastojanje od 10cm sa donjom granicom na 5 lumbalnom
prsljenu,zatim se pacijent savija napred kada treba da se rastojanje koje smo
obelezili poveca za 4-5cm a pri ekstenziji treba da se smanji za 1,5-2cm.
B. Zglobovi :ispituje se pokretljivost svih zglobova(od glave na dole) i meri u
stepenima.Anatomski polozaj zglobova je 0° a ispituju se sve vrste pokreta u zglobu.
Normalan nalaz :
† Ekstremiteti su bez deformiteta, edema, varikoziteta i znakova povreda
† Aktivna i pasivna pokretljivist je uredna
† urednih arterijskih pulsacija


This page:





Help/FAQ | Terms | Imprint
Home People Pictures Videos Sites Blogs Chat
Top