peperonity Mobile Community
Welcome, guest. You are not logged in.
Log in or join for free!
 
Stay logged in
Forgot login details?

Login
Stay logged in

For free!
Get started!

ADANAM | alisan


ADANAM
Ýlkcagda Adana, Anadolu´yu bastan basa gecerek Gülek bogazýndan Tarsus´a inen yol üzerinde bir konak yeriydi. Hitit tabletlerinden Hititler döneminde kent ve çevresinde Kizzuvatna Krallýðý´nýn egemen oldugu anlasýlmaktadýr. Yöre, M.Ö. 16. yy´da Hitit Federasyonu´na, Hitit Devleti yýkýldýktan sonra cukurova´da kurulan Kue Krallýgý´na baglandý. M.Ö. 9. yy sonlarýna dogru Asur, M.Ö. 6. yy´da Pers, M.Ö. 333´te Büyük Iskender´in egemenligine girdi. Iskender´in ölümünde (MÖ. 323) sonra da Selefkiler´e baðlandý. M.Ö. 66´da Romalý konsül Pompeius tarafýndan ele geçirildi. Roma ve Bizans dönemlerinde, elverisli konumu nedeniyle önemli bir ticaret merkezi durumuna gelen 704´de Halife Abdülmelik tarafýndan Emevi topraklarýna katýldý. Abbasi halifesi Harun Resit eski ilkcað kalesini (Adana kalesi) yeniden yaptýrdý. IX. yy´da Adana Çukurova´nýn önemli bir kültür ve ticaret merkezi durumundaydý. Ayný yy´da Yazman adlý bir Türk komutan bölgeyi yarý bagýmsýz yönetti. Bölge daha sonra Mýsýr´daki Tolunoðullarý´nýn eline gecti.

Bizanslýlar, Abbasiler´in zayýf düþmesinden yararlanarak 10. yüzyýlýn baslarýnda kenti yeniden topraklarýna kattýlar. Alparslan´in Malazgirt Zaferi´ni (1071) izleyen yýllarda Adana, Selcuklular´ýn egemenligine girdi (1083-1097). Bu dönemde cukurova´ya Dogu´dan gelen bir çok Türk boyu yerlesti. 1097 Haclý seferiyle Adana´da Selçuklu egemenligi sona erdi. 14. yy´in ilk yarýsýnda Memluklular´ýn eline geçen cukurova´ya cok sayýda Türkmen oymagý yerlestirildi. 1352´de yöreye Memluklullara baðlý Türkmen Beylerinden Yüregiroðlu Ramazan Bey egemen oldu. Ramazanoðullarý adýný alan Beyliðin merkezi Adana´ydý. Ramazanoðullarý´nýn yönetiminde kent geniþledi, camiler, hanlar, kamu binalarýyla süslendi. Yavuz Sultan Selim´in Mýsýr seferi (1517) sýrasýnda Osmanlý topraklarýna katýlan Adana´yý 1608´e kadar yine Ramazanoðullarý yönetti.1672´de Adana uðrayan Evliya Çelebi kente iliþkin ayrýntýlý bilgi verir. Adana, 19. yy´ýn ortalarýna doðru Osmanlý Devleti´ne karþý ayaklanan Mýsýr Valisi Kavalalý Mehmet Ali Paþa tarafýndan ele geçiridi ve Mýsýr Ordusu´nun karargahý olarak kullanýldý. Londra antlaþmasýyla (1840) Osmanlýlar´a geri verildi.1867´deki yönetsel düzenlemede vilayet oldu. 1886´da Mersin-Adana demiryolunun açýlmasý, pamuk tarýmýnýn ve kentin ekonomisinin canlanmasýna, nüfusun artmasýna neden oldu. Ermeniler´in 1909´daki ayaklanma giriþimleri bastýrýldý. Birinci Dünya Savaþý sýrasýnda (1914-1918) Toros ve Gavurdaðý tünelleri ve Baðdat demiryoluyla kent Ýstanbul ve Suriye´ye baðlandý. Birinci Dünya Savaþý sonrasýnda 24 aralýk 1918´de Fransýz birlikleri, iþbirlikçi Ermeni çeteleriyle Adana´yý iþgal etti. Türk milis kuvvetlerinin þiddete direnmesi, iþgalcilerin önemli kayba uðramalarýna neden oldu. 20 Ekim 1921´de imzalanan Ankara Itilafnamesi hükümleri uyarýnca 5 Ocak 1922´de Fransýz iþgal kuvvetleri kentten çekildi. Bu tarih, halen Adana´nin kurtuluþ günü olarak kutlanmaktadýr.

Adana, Türkiye´nin güneyinde Akdeniz Bölgesi´nin Doðu Akdeniz Bölümü´nde yer alan 14.030 km² yüz ölçümüne ve 1.849.478 nüfusa (DÝE, 2000 yýlý nüfus sayýmý) sahip bir ildir. Adana þehir nüfusu 1.130.710´dur. Adana ili, yönetsel olarak 13 ilçe, 9 bucak ve 547 köyden oluþmaktadýr. Adana ili ve il merkezi Türkiye´nin en önemli tarýmsal üretim bölgelerinden olan Çukurova Deltasý´nda yer alýr ve esas olarak geliþimi ve ekonomisi tarýmsal üretim ve tarýma dayalý endüstri yoðunlukludur. Adana kenti, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluþturduðu Çukurova Deltasý´ndan kuzeydeki daðlara doðru hafif bir eðimle yükselen alüvyal dolgu taraçalardan biri üzerinde, denizden yaklaþýk 40 km içeride (ve kuzeyde) kurulmuþtur. Denizden yüksekliði il merkezinde 23 m´dir. Seyhan nehri, bu düzlükte bir kaç metre gömülmüþ geniþ bir yatak içinde kentin kuzeyinden güneyine akar. Irmakla kentin kurulduðu düzlük arasýndaki düzey farkýnýn azlýðýndan doðan sel baskýnlarý, Seyhan Barajý´nýn yapýmýndan sonra hemen hemen ortadan kalkmýþtýr. Adana kentinin çekirdeðini, sýrtýný doðuda Seyhan ýrmaðýna dayamýþ olan Tepebað yükseltisinin çevresindeki dairesel yerleþim oluþturur.

Roma döneminden kalma Taþ Köprü, burayý Seyhan´ýn sol kýyýsýna baðlar. Uzun süre orta halli bir taþra kenti özelliðini koruyan, nüfusu 20-30 bini aþamayan Adana; 19. yy´ýn ikinci yarýsýnda geliþmeye baþladý. Bu geliþme özellikle 1950´den sonra hýzlanarak Adana´ya bugünkü büyük kent özelliðini kazandýrdý. 1886´da, kent, demir yoluyla Mersin Limaný´na baðlandý. Hicaz demir yolu Birinci Dünya Savaþý yýllarýnda Toroslarý aþarak Adana´ya ulaþtý. Bu geliþmeler sonucu kent, özellikle 1950´den sonra eski çekirdeðin çevresinde daha çok Kuzey-Batý´daki istasyona ve batýya doðru olmak üzere hýzla yayýldý, çekirdek bölümde kimi düzenlemeler yapýldý. Planlý yeni mahalleler kuruldu, geniþ caddeler ve parklar açýldý. Bu geliþmeler sýrasýnda büyüme Seyhan´ýn sol yakasýna taþtý. Türkiye´deki kentleþme sürecinin en hýzlý olduðu yerleþmelerden biri olan Adana, Akdeniz Bölgesi´nin ticaret, sanayi ve sermaye piyasasý bakýmlarýndan en önemli merkezidir. Geliþmiþ bir yol þebekesinin kavþak noktasý olan Adana´da, havaalaný, çeþitli düzeyde eðitim kurumlarý, Çukurova Üniversitesi ve Devlet Güzel Sanatlar Galerisi vardýr.





This page:




Help/FAQ | Terms | Imprint
Home People Pictures Videos Sites Blogs Chat
Top